تاریخچه صنعت سنگ

نوشته شده در : 1394/12/22 13:38 (300 نمایش)

قدمت 7000 ساله صنعت حجاری در ایران

مورخان قدمت استفاده از سنگ برای ساخت بنا توسط بشر را بیش از ۱۲ هزار سال برآورد کرده اند و سابقه ايران در حجاري را مي توان در بقاياي كاخ ها و بناهاي سنگي قديمي دريافت كه هنوز پس از گذشت هزاران سال حكايت از جلال و عظمت اين كشور و هنر و علم مردمانش دارد . تخت جمشید ، پاسارگاد ، تخت سلیمان و بسیاری از بناهای ساسانی نشان دهنده قدمت استفاده از سنگ در ساخت بنا در کشورمان می باشند.تاریخ ساخت این بناها در هزاره های نخست شکل گیری تمدن بشر است .

در آن زمان که سنگ تراشان با ابزار ابتدایی،‌ ستون‌های تخت جمشید را می ساختند حتی تصورهم نمی‌کردند روزی صنعت و پیشه آنها نام ایران را جهانی کند. امروز پس از قرن ها، صنعت سنگ ایران جایگاه چهارم تولید جهانی را از آن خود کرده است و سنگ ایرانی زینت بخش نمای برج‌ها در ایتالیا و آمريکا شده است.

سنگ تراشی در ایران قرن ها قبل از میلاد حضرت مسیح، با ساخت لوازم برای شکار حیوانات و وسایل اولیه زندگی وجود داشته و به تدریج به اوج رونق و شکوفایی خود رسیده است.یافته های باستانی از جمله اشیایی که از حفاری های تپه یحیی واقع در صوغان کرمان به دست آمده، موید آن است که پیشینه این صنعت در کشورمان به ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد می رسد و کشف این ظروف نشانگر آن است که در آن زمان تهیه اشیاء مختلف مصرفی و تزئینی با تراش از سنگ سبز در کرمان رواج داشته است.

 

تاریخچه سنگ

 

سنگ تراشی در ایران قدیم بیشتر به ساخت وسایل کشاورزی و آلات و ابزار شکار اختصاص داشته و لوازم سنگی بدست آمده از غار هوتو در نزدیکی بهشهر که متعلق به ۱۱۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می باشد، این موضوع را اثبات می نماید.

دو عامل شامل روش های استخراج بدون انفجار و بکارگیری وسیع ماشین های سخت بُر موجب انقلاب در صنعت سنگ ایران شد که در دهه های اخیر صورت گرفته است.

 

یادی کنیم از پدر صنعت سنگ ایران قنبر رحیمی، معروف به ارباب قنبر

 به دلیل خدماتی که  ایشان در صنعت سنگ ایران داشته اند ملقب به پدر صنعت سنگ ایران می باشند ایشان متولد روستای بیدشک (برخوار و میمه) در استان اصفهان بوده وکاشف معادن بزرگی همچون عباس آباد ،محلات، آتشکوه و ... می باشند

وی از این معادن قطعات سنگ تراورتن و جوشقان را برای ساخت برج آزادی اهدا کرد و همچنین بناهایی همچون بیمارستان و مدرسه در نیمور محلات احداث نمود و هم اکنون مجسمه ارباب قنبر در یکی از میادین شهرهای ایتالیا به عنوان پدر صنعت سنگ ایران به نمایش گذاشته شده است.

 

تاریخچه سنگ

 

سیر پیشرفت صنعت سنگ در ایران

در سال1307 نخستين دستگاه برش سنگ كه نوعي اره داراي تيغه هاي آهني بود براي بر پا داشتن كاخ مرمر ساخته و نصب گرديد این اره با پودر سیلیس فعالیت می کرد و به همین خاطر به اره گلی معروف شده بود و در منطقه نازی آباد تهران قرار داشت و همزمان شركت اشكودا، براي تأمين سنگ ساختمان دادگستري اره مشابهي نصب كرد.

ساخت اولین کارخانه سنگ بری در ایران در سال ۱۳۱۷ توسط آستان قدس رضوی در مشهد شروع شد و در سال ۱۳۱۸ به بهره برداری رسید

در سال 1320 گلداشمیت به همراه شریک ایرانی خود در جوادیه تهران اره جدیدی را راه اندازی کردند. و هم زمان، کارخانه نازی آباد اره خانه خود را تا یازده دستگاه توسعه داد که سنگ های حرم حضرت امیرالمومنین (ع) ، حرم حضرت امام حسین (ع) و مسجد ارگ تهران از جمله محصولات تولیدی این کارخانه است.

در سال 1327 یک واحد سنگ بری دیگر در محدوده میدان ۱۷ شهریور (ژاله سابق) راه اندازی شد.

در سال 1328 یک دستگاه فرز ایرانی و در سال ۱۳۳۲ یک دستگاه ساب ایرانی نیز در این کارخانه نصب و راه اندازی شد.

تا سال 1340 در تمامی کارگاه های سنگ بری، تخلیه سنگ از کامیون، با استفاده از غلطک و دیلم انجام می گرفت و سنگ به پایین پرتاب می شد. تا این که یکی از کارخانه های سنگ بری، یک دستگاه جرثقیل دروازه ای از خارج کشور وارد نمود.

در سال 1340 اولین اره ۶۰ تیغه ای کوارتز خارجی که از پودر کوارتز استفاده می کرد، مورد بهره برداری قرار گرفت.

در سال 1342 براساس طراحی جدید، برای اره ها پایه ی چدنی ساخته شد و سیستم وزنه ای به محور پیچی تبدیل شد، که هم اکنون نیز به صورت تکمیل شده از آن استفاده می شود.

تا سال 1343 در مجموع حدود ۱۰ واحد سنگ بری در کشور وجود داشت. از این تعداد یکی در مشهد، یکی در اصفهان و مابقی در تهران قرار داشتند

تا سال 1345 تولید سنگ به همین منوال ادامه داشت. پس از آن اولین اره سنگ بری که با تیغه های الماسه کار می کرد از خارج خریداری و نصب شد و راه برای تولید انبوه سنگ باز شد. هرچند که در کشور های خارجی، حدود ۱۵ سال این روش برش سنگ متداول شده بود.

بر اساس بررسي هاي به عمل آمده، استفاده از سنگ به صورت پلاك مشابه كارهاي امروزي در كشور ما حداقل از حدود 60 سال قبل معمول گرديده و در سالهاي قبل از آن، تهيه پلاك سنگي بسيار محدود بوده.

 

ایران ؛ بهشت معادن سنگ

سرزمين ايران به دليل تنوع رخدادهاي زمين شناسي در آن و نیز عريان بودن نسبي سنگ هاي مختلف به دليل پوشش ناچيز جنگلي و خاك ها، داراي پتانسيل بالايي از انواع سنگ هاي تزئيني و سنگ هاي نرم بر و سخت بر است. یکی از مزیت‌های خدادادی صنعت سنگ در ایران تنوع معادن آن است . در حالی که در دیگر کشور‌ها مانند برزیل و هند تنها معدن سنگ گرانیت و در ایتالیا تنها معدن سنگ مرمریت وجود دارد ولی در ایران انواع معادن سنگ‌های تزئینی با ذخایر سرشار وجود دارد این سنگ ها شامل گرانیت ، مرمیت ،‌چینی ، کریستال، تراورتن و مرمر بوده که از تنوع رنگی بالایی نیز برخوردار می باشند.

‌تنوع رنگ یکی از فاکتور‌های موثر در فروش سنگ بوده به طوری که فعالان صنعت سنگ هند به دلیل تنوع رنگ سنگ های گرانیت این کشور که شامل 28 طیف رنگی می باشد به خود می بالند اما جالب اینجاست که تنها در منطقه بیرجند ایران سنگ‌هایی با 30 طیف رنگی در حال استخراج می باشد .

ایران هم اکنون پس از ایتالیا، چین و هند در جایگاه چهارم تولید سنگ تزیینی در دنیا قرار دارد. ذخایر سنگ‌های تزئینی جهان به حدود ۱۵ میلیارد تن می‌رسد که شامل گرانیت‌ها، مرمریت‌ها، تراورتن‌ها و مرمرهاست که در این میان، تنوع رنگ و کیفیت سنگ‌های تولید ایران با 7/4 میلیون تن ذخیره در جایگاه اول جهان قرار دارد.

 

مطالعه موارد زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

تنوع معادن سنگ ساختمانی در ایران

سنگ خوب چه سنگی است؟

با کمترین هزینه چگونه بهترین خرید سنگ را انجام دهیم؟

چه سنگی برای صفحه روی کابینت و اپن مناسب است؟

چه سنگی برای فضای داخلی ساختمان مناسب است؟

چه سنگی برای نمای خارجی ساختمان مناسب است؟

 

 

 

کلیدواژه ها: تاريخچه سنگ