وضعیت ایران در بازار جهانی سنگ

نوشته شده توسط : DigiSang Admin در : 1396/2/5 22:36 (561 نمایش)

با وجود اینکه ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان سنگ ساختمانی در جهان است، ولی جایگاه بیستم را در صادرات جهانی این محصول دارد. سهم ایران سالانه کمتر از یک درصد مبلغ فروش سنگ در سطح جهان می باشد و براین اساس، رتبه بیستمین صادرکننده این ماده معدنی را اخذ نموده است. استخراج سنگ خام از معدن، حلقه ابتدایی زنجیره ارزش افزوده تولید سنگ می باشد که برای اغلب سنگ‌های ایران این بخش می تواند حداکثر 35 درصد از ارزش افزوده کل زنجیره تولید سنگ را به همراه داشته باشد و با صادرات سنگ به‌صورت خام بخش قابل‌توجهی از اشتغال و ارزش افزوده ناشی از فرآیند تولید سنگ به خارج از کشور منتقل می‌گردد. آمار جهانی نشان می دهند که به صورت میانگین در حدود 55 درصد از سنگهای استحصالی از معادن هر کشور به صورت محصولات فرآوری شده به چرخه تجارت بین المللی ارسال می شوند در صورتیکه تنها پنج تا هفت درصد از سنگهای استخراجی از معادن کشور ما، فرآوری شده و سپس برای صادرات به بازار تجارت بین المللی ارسال می گردد و حجم بالایی از سنگ های صادراتی به صورت سنگ خام می باشند که هیچگونه فرآیند تولید سنگ بر روی آن صورت نگرفته و این موقعیت اشتغال زایی و افزایش سرمایه، برای کشورهای مقصد مهیا می شود. متاسفانه تولیدکنندگان سنگ، به دلیل استفاده از ماشین آلات قدیمی و فرسوده و نیز مشکلات مالی نتوانسته اند با فناوریهای نوین این صنعت تجهیز شوند و ترجیح می دهند که سنگ های خود را به شکل خام روانه بازار جهانی کنند.مطالعات نشان می دهد که در طی سالهای اخیر کشورهای مالزی، هندوستان و پاکستان با ارتقاء تکنولوژی تولید سنگ در کشورشان توانسته اند جایگاه ایران را در بازار تجارت جهانی این محصول از آن خود ساخته که بعضی از این کشورها حتی فاقد یک معدن سنگ ساختمانی می باشند. باید توجه داشت که شرایط تحریم، تولید سنگ ساختمانی را سالها تحت تاثیر خود قرار داد و علاوه بر منع فروش ماشین آلات روز به شرکت های ایرانی، در بحث صادرات سنگ نیز موانعی ایجاد نمود. ایران قبل از شرایط تحریم در صادرات سنگ سهم 3/16 درصدی را در بازار داشت، ولی این رقم اکنون به 1/4 درصد تنزل یافته است. ایران در صادرات اقلامی از سنگ مانند سنگ های مرمر و تراورتن از شرایط نسبتاً بهتری برخوردار بود، ولی در شرایط تحریم این برتری نسبی نیز از دست رفت. ایران به همراه کشورهای چین، هند و ایتالیا چهار کشورعمده تولیدکننده سنگ های ساختمانی و تزئینی در جهان محسوب می شود ولی به دلیل قدیمی بودن تکنولوژی دستگاه های فرآوری سنگ، علاوه بر عدم موفقیت در رسیدن به استانداردهای کیفیت سنگ که شامل ضخامت، پولیش و ساب سنگ می باشند، در خصوص قیمت تمام شده نیز امکان رقابت با تولید کنندگان دیگر کشورها را ندارد و تنها کسانی می‌توانند در این رقابت پا به بازار جهانی سنگ بگذارند که تکنولوژی و تخصص روز تولید سنگ را به خدمت گرفته باشند و حال آنکه همان معدود کارخانه های سنگبری نیز که به ابزار و ماشین‌آلات روز تولید سنگ تجهیز شده اند، به علت عدم تخصص کافی پرسنل با بهره بری پایینی مشغول به کار می باشند.بهره‌ بری پایین معادن و سنگ بری ها، عدم حمایت دولت در ارائه تسهیلات ارزان قیمت به بخش تولید، قدیمی و فرسوده بودن ماشین آلات مورد استفاده در کارخانجات تولید سنگ، عوارض بالای ورود ادوات و عدم حمایت از معادن همگی باعث شده  تا در بازار رقابت تجارت جهانی سنگ ساختمانی، کشورمان موفق نباشد.

در حال حاضر عوارض واردات سنگ ساختمانی به ایران معادل ۱۰۰ درصد ارزش محموله می باشد و این عوارض بالای واردات، باعث ادامه حیات صنعت تولید سنگ در کشورمان شده است و در صورتی که این عوارض برداشته شود، سنگ تولیدی در کشورمان  قابلیت رقابت با قیمت سنگ های وارداتی را نخواهد داشت و موجب تعطیلی تمامی مراکز تولید سنگ می شود.برای مثال قیمت سنگ تراورتن تولید شده در ایران در حدود دو برابر قیمت جهانی آن می باشد و این بازار گران داخلی باعث شده تا تلاشی جهت صادرات انجام نگیرد و در صورت حذف عوارض واردات، بازار مصرف سنگ داخلی نیز به دست کشورهای دیگر مانند ترکیه و ایتالیا خواهد افتاد و چهارمین تولید کننده سنگ ساختمانی جهان تبدیل به یکی از بزرگترین وارد کنندگان سنگ خواهد شد.

 

 

وضعیت سنگ ایران

 

"مدیریت" حلقه گمشده در صنعت سنگ ساختمانی

ایران در حوزه معدنی در زمینه بهره‌وری و بهره‌برداری ضعیف، ولی از نظر ذخایر معدنی جزو کشورهای غنی جهان به شمار می‌رود. درایران 1300 معدن سنگ ساختمانی، 6000 کارخانه سنگ‌بری و 2 هزار صنایع وابسته مانند ابزارسازان، فروشندگان، ماشین‌سازان و ... وجود دارند.

6 آیتم تاثیر گذار در موفقیت صنعت سنگ ساختمانی را می توان به ( نیروی انسانی ، سرمایه و تکنولوژی ، مواد اولیه و ذخایر، منابع انرژی، بازار مصرف و مدیریت) تقسیم نمود، که موفقیت این صنعت و یا شکست آن را مشخص می کنند. این در حالی است که  کشور ما از لحاظ نیروی انسانی به هیچ عنوان مشکلی ندارد و می‌توانیم با ورود جوانان و نیروهای متخصص جویای کار به فضای کسب و کار به پویایی اقتصاد کشور کمک قابل توجهی نمائیم. مسئله بعد سرمایه است، سرمایه اعم از اینکه پولی یا تکنولوژیکی باشد می‌تواند در اقتصاد هر کشور، نقش بالنده‌ای داشته باشد، با توجه به اینکه میزان نقدینگی موجود در جامعه 200 میلیارد دلار اعلام شده است، این رقم به هر سمتی که برود البته به غیر از واسطه گری، اثرات مثبتی را با خود به همراه دارد و ما اگر بتوانیم آن را وارد فضای سرمایه‌گذاری کنیم می‌توانیم تحول اساسی در هر بخش ایجاد نمائییم. میزان هزینه سرمایه‌گذاری شده در بخش معادن و صنایع معدنی، تاکنون بیش از 40 میلیارد دلار نبوده و بنابراین اگر 200 میلیارد دلار وارد این بخش شود مطمئناً می‌تواند تحولات عظیمی را به دنبال داشته باشد. در بحث سرمایه از نوع تکنولوژی، تجهیزات و ماشین‌آلات رکن اساسی را در معدنکاری ایفا می کنند که در بخش‌هایی این تجهیزات بومی‌سازی شده و در سایر بخش‌ها نیز با حذف تحریم ها و با ایجاد شرایط پسا برجام به روز شدن دستگاه ها و ورود تکنولوژی روز دنیا خارج از دسترس نمی باشد، مورد دیگر از شش آیتم تعیین کننده وضعیت صنعت سنگ کشورمان، مواد اولیه و ذخایر است که در بخش معدن با وجود حدود 64 نوع ماده معدنی در کشور و بیش از 57 میلیارد تن ذخیره مواد معدنی، پتانسیلهای خوبی در این خصوص در ایران وجود دارد به عبارتی در ایران اغلب مواد معدنی موجود در جدول مندلیف را داریم و در بحث انرژی نیز ایران جزو کشورهای برتر در سطح جهان می باشد که منابع عظیم نفت و گاز ایران دلیلی بر این مدعا می باشند.در مبحث بازار مصرف با توجه به وضعیت ژئوپلتیکی ایران در منطقه و قرار گرفتن در جمع کشورهای عضو ECO و منطقه خاورمیانه با پتانسیل جمعیتی بیش از 460میلیون نفر، می‌توانیم هر کالایی را تولید و عرضه نمائیم که سنگ ساختمانی از جمله یکی از آنها می باشد. کشور ما در جايي از دنيا قرار گرفته كه مي توانيم مواد معدني را به هر طرف صادر و به تعبيري موقعيت جغرافيايي کشورمان در مركز دنياي اقتصادي قرار گرفته به طوري كه كشورهاي جنوبي، متقاضي بسياري از مواد معدني حتّي شن و ماسه ما بوده، تركيه مشتري انرژي ما و کشورهای افغانستان و عراق، محتاج بسياري از مواد معدني با ارزش افزوده ما از جمله سيمان هستند. با توجه به اینکه از لحاظ کیفیت و تنوع سنگ تزئینی و ساختمانی رتبه نخست جهان را دارا می باشیم، می توانیم از این ظرفیت به خوبی استفاده کنیم.

آیتم آخر مدیریت است، امروزه بسیاری از کشورها با روشهای نوین مدیریت و بکارگیری علم مدیریت توانسته اند حلقه های این 6 آیتم را به هم متصل و تبدیل به یک زنجیر قوی و مستحکم کنند و تبدیل به قدرتهای اصلی در تولید و تجارت سنگ شوند. ضعف مدیریت در ایران باعث شده تا نتوانیم از امکانات و پتانسیلهای موجود صحیح استفاده نمائیم.

 

 

مطالعه موارد زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

 

7عامل موثر برای توسعه صنعت سنگ در کشور

موانع ورود سرمایه گذاران خارجی به معدن داری

4مانع در مسیر توسعه صنعت سنگ

"مدیریت" حلقه گمشده در صنعت سنگ ساختمانی

ایران بازنده بزرگ در بازار جهانی سنگ!!

علت رکود در صنعت معدن داری

تنوع معادن سنگ ساختمانی در ایران

 

 

 

کلیدواژه ها: چهارمين توليد کننده سنگ ساختماني جايگاه بيستم را در صادرات دارد