رکود در استخراج سنگ از معادن

نوشته شده توسط : DigiSang Admin در : 1396/2/5 18:4 (502 نمایش)

این سوال همیشه مطرح بوده که ایران با داشتن این همه معادن و منابع طبیعی چرا سهم اندکی از سهم بازار جهانی صادرات مواد معدنی را دارد و نتوانسته در استخراج معادن و فرآوری موفق عمل نماید؟ کشور پهناور و باستانی ما ایران، حدود یک درصد از مساحت کره خاکی را دارا می باشد. با توجه به تمدن کهن این مرز و بوم، داشتن سوابق با ارزش و طولانی در زمینه های مختلف علمی و دارا بودن ذخایر و نعمت های الهی، انتظار معقول این است که بتوانیم با استخراج از منابع موجود حداقل یک درصد از کل صادرات مواد معدنی جهان را نیز به خود اختصاص دهیم ولی بنا به دلایل متعدد وضعیت به گونه ای دیگر است و متأسفانه سهم ایران از تجارت جهانی با احتساب صادرات نفت خام فقط حدود نیم درصد می باشد و باید بدانیم که اگر درآمدهای حاصل از صادرات نفت را از مجموع صادرات کشور کسر کنیم، میزان صادرات غیر نفتی ما با مبلغ 9/11 میلیارد دلار، تنها حدود یک دهم درصد از تجارت جهانی را تشکیل می دهد .این آمار نشان دهنده احتیاج به بازنگری در سیاست های استخراج از معادن موجود می باشد

ایران از لحاظ ذخائر معدنی جزء 10 کشور نخست جهان و دارای رتبه اول خاورمیانه می باشد و طبق گزارش مرکز پژوهش های مجلس، 7درصد ذخایر معدنی جهان در ایران جای دارند. غناي منابع و ذخاير عظيم معدني موجود، كشور ما را تبدیل به يكي از غني ترين مناطق جهان از نظر توانايي تأمين مواد اوليه مورد نياز صنعت نموده و همچنین طبق بررسی های صورت گرفته تاکنون حدود 6 هزار معدن با 70 نوع ماده معدنی در کشور یافت شده و 15 هزار محدوده امید بخش معدنی با 40 میلیارد تن ذخایر قطعی به ارزش بیش از 770 میلیارد دلار شناسایی شده اند که برای استخراج و بهره برداری از این معادن احتیاج به یک عظم ملی می باشد.

ایران به دلیل داشتن معادن غنی از ذخایر مواد معدنی درجهان از جایگاه بالایی برخوردار است، به شکلی که 12 معدن مهم جهان از جمله مس سرچشمه در ایران قرار دارند، 8 درصد ذخایر روی و 3 درصد ذخایر سرب جهان در ایران جای گرفته وکشورمان رتبه چهارم در استخراج سنگ ساختمانی را به خود اختصاص داده است؛ میزان ذخایر شناسایی شده مس ایران به بیش از 30 میلیون تن می رسد.

 

كشوري با اين همه منابع غني همراه با نيروي تحصيلكرده جوان و جوياي كار البته كه نبايد در ركود بماند و تنها كافيست به استخراج سنگ از منابع ملی با ديدي ملي و مسئوليت پذير نگاه نمود و همگرايي واقعي ايجادکرد.

 

ایران با  سالیانه 395 ميليون تن استخراج از ذخایر معدنی، کم تر از 0/4 درصد ازذخایر خود را در طول سال استخراج می کند درحالی که استاندارد استخراج از ذخایر معدنی در جهان یک درصد از حجم کلی ذخایر در سال است و سهم بخش معدن و صنایع معدنی در صادرات غیر نفتی کشور سالانه 30 تا 35 درصد است.این آمار در شرایطی اعلام شده است که کارشناسان صنعتی و معدنی معتقدند درصورت سرمایه گذاری مناسب در امر استخراج از معادن، سهم معدن از تولید ناخالص کشور باید بیش از 50 درصد باشد .

در شرایطی که صنایع نفت و گاز ایران با تحریم های شدید روبه رو است، گسترش فعالیت استخراج و فرآوری معادن می تواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای نفتی باشد. این در حالیست که به رغم تمامی پتانسیل ها، به استخراج از معدن به صورت صنعتی نگاه نشده و آنطور که باید پتانسیل های این بخش در راستای توسعه اقتصادی کشور به کار گرفته نشده است.

در دو دهه گذشته تمامی مسئولین و متولیان اقتصادی کشور بارها اعلام کرده اند که با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی دنیا، اقتصاد کشور نباید تنها متکی به درآمدهای نفتی باشد. به گفته آنان ضروری است که با سرمایه گذاری در سایر استعدادهای نهفته اقتصادی، محورهای جدید تولیدی به وجود آید و سیاست صادرات محصولات صنعتی و معدنی به بازارهای جهانی و توسعه همه جانبه و پایدار کشور مورد توجه قرار گیرد. یکی از امکانات بالقوه نیل به این هدف بسیار مهم و اساسی توجه به امر استخراج از معادن موجود است. براساس بسیاری از گزارشات علمی و فنی و همچنین نظرات کارشناسان و افراد مجرب، بخش استخراج و به دنبال آن صنایع معدنی در ایران از چنان قابلیت هایی برخوردار هستند که در صورت برنامه ریزی های اصولی و تدوین استراتژی صحیح با نظارت دولت و استفاده از بخش خصوصی بتوان اقتصاد کشور را به میزان زیادی شکوفا و بسیاری از مشکلات اقتصادی ـ اجتماعی نظیر عدم اشتغال را نیز بر طرف نمود. تنوع بالا در سنگ های ساختمانی و تزئینی موجود در ایران مزیتی است که در هیچ منطقه دیگری مشاهده نشده و امروزه بیشترین فعالیت بخش خصوصی نیز حول همین مواد معدنی تمرکز دارد. وجود ذخایر میلیاردی و متنوع به لحاظ نوع سنگ و کیفیت بالای آن مزیتی است که در کمتر کشور دیگری مشابه آن را بتوان یافت.

 

صنعــت استخراج سنگ ساختمانی یکی از بــزرگترین فرصــت های کارآفرینی، اشتغالزایی و اقتصادی کشور است که متاسفانه علی رغم تلاشهای انجام شده توسط بخش خصوصی و دولتی، همچنان به صورت ناشناخته باقی مانده و این صنعت با دارا بودن هزاران واحد صنعتی در کشور، اعم از معادن و کارخانجات سنگبری، میتوانند به طور مستقیم و یا غیر مستقیم نقش تعیین کننده ای در معادلات اقتصادی کشور ایفا نمایند.

 

ایران دارای ذخایر بسیار غنی از سنگ‌های تزئینی قیمتی و نیمه‌قیمتی است، اما تاکنون هیچ شخص و یا نهادی برای معرفی و فروش این سنگ‌های زیبا اقدامی شاخص را انجام نداده و در واقع هیچ کس سنگِ سنگ‌های زیبای ایرانی را به سینه نزده است

به علت پی ریزی استراتژی اقتصاد کشورمان بر اساس وابستگی به نفت و تامین نیاز های ارزی کشور از فروش آن باعث شده است تا اقتصاد کشور بر پایه استفاده از تمامی منابع طبیعی شکل نگیرد و صنعت استخراج و معدن داری مورد بی توجهی دولت مردان قرار گیرد

بزرگترین رویداد های صنعت سنگ در روسیه، ایران ، دبی، چین و ترکیه رقم میخورد که این امر، نشان از رونق بازار استخراج سنگ در حوزه آسیا دارد. هر ساله بزرگترین پیمانکاران، معماران و طراحان و تولید کنندگان از سراسر دنیا در نمایشگاه بین المللی چین و روسیه و امارات متحده دور هم جمع می شوند تا بتوانند آخرین فن آوری های صنعت استخراج سنگ را به بازارهای دنیا عرضه کنند.

کشور ایتالیا و ترکیه از جمله مهمترین کشورهایی هستند که سالیانه محصولات جدید خود را به دنیا عرضه می کنند. کشور های وارد کننده سنگ همچون هند، برزیل، روسیه و اوکراین و قزاقستان و ژاپن هر ساله محصولات مورد نیاز خود را در این نمایشگاه ها رصد می کنند و در معماری های روز خود به کار می برند. از بین کشورهای همسایه، کشور هند در استخراج سنگ گرانیت در دنیا مقام بسیار خوبی را به خود اختصاص داده و ایران نیز از نظر کیفیت و تنوع رنگی در استخراج سنگهای تراورتن و مرمر شهرت جهانی است.

 

معادن سنگ

 

موانع ورود سرمایه گذاران خارجی به معدن داری

 

سهم سرمايه گذاري خارجي در بخش هاي مختلف مبين ميزان مشاركت كشورهاي داراي تكنولوژي برتر در كشورهاي داراي پتانسيل در همان بخش است و اين مهم در بخش معدن پررنگ تر از ساير بخش هاست. بر طبق آمار، حدود 7درصد از سرمايه گذاري هاي خارجي در ايران مربوط به معدن است و اين در حاليست كه اين آمار در استراليا در حدود 69درصد مي باشد مقايسه بين میزان سرمايه گذاري خارجي بخش معدن در کشور ايران با ديگر كشورها، نشان مي دهد که سهم ايران از تكنولوژي روز دنيا در زمینه اكتشاف و استخراج به دلیل عدم سرمايه گذاري خارجي بسیار پایین است و این از نكات منفي بخش معدن ايران است.

در واکاوی این موضوع در وهله نخست باید بگوییم ما استراتژی مدونی در بخش معدن نداریم به همین دلیل با وجود پتانسیل بالا در بخش معدن نتوانسته ایم  درآمد زایی موفقی داشته باشیم. يكي از مهم ترين بخش ها در نگاه اقتصاد مقاومتي براي گذر از تحريم ها، اضافه كردن مواد معدني خاص برای استخراج است كه این امر با حمايت مجلس از طريق افزايش بودجه هاي سالانه و ايجاد زيرساخت ها امكانپذير می باشد و با رونق بخشیدن  به صنعت معدن  میتوان گامی بلند در جهت تحقق برنامه توسعه اقتصادي كشور برداشت. با بررسی دلایل عدم سرمایه گذاری خارجی در بخش معدن، علت های مختلفی مشاهده می شود از جمله مهمترین عامل آن احساس عدم امنیت است. برای سرمایه گذار خارجی احساس عدم امنیت حتی مضر تر از نا امنی می باشد. با وجود آنکه بخش معدن ما دارای یکی از کاملترین قوانین است ولی در این بخش ضعیف عمل شده. در تمام دنیا معادن تحت نظارت دولت هستند و در واقع بخش معدن، يك بخش حاکمیتی است، در ایران نیز به همین منوال می باشد و به آن انفال می گویند و پروانه های بهره برداری از سوی بخش خصوصی به صورت موقت از دولت اجاره و بر روی آن سرمایه گذاری انجام می گیرد. در کشور ما عمر این کار 25 سال می باشد که قابلیت تمدید نیز دارد. پس با تدوین استراتژی، می توان بخش خصوصی و سرمایه های بزرگ را وارد عرصه معدنکاری نمود ولی باید توجه داشت که سود حاصل از سرمایه گذاری در بخش معدن دیر بازده ولی پایدار می باشد و سرمایه گذار باید احساس امنیت داشته باشد تا وارد این عرصه شود.یکی از کشورهایی که در بخش معدن هیچ منعی برای ورود سرمایه‌گذار خارجی ندارد، ایران است. ما کمتر کشوری را داریم که این شرایط را داشته باشد اما به دلیل نبودن حس امنیت و عدم پایداری سیاسی و شفاف نبودن قوانین، سرمایه‌گذار‌های واقعی کمتر وارد سرمایه گذاری در بخش معدن می شوند.

 

 

 

مطالعه موارد زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

 

7عامل موثر برای توسعه صنعت سنگ در کشور

موانع ورود سرمایه گذاران خارجی به معدن داری

4مانع در مسیر توسعه صنعت سنگ

"مدیریت" حلقه گمشده در صنعت سنگ ساختمانی

ایران بازنده بزرگ در بازار جهانی سنگ!!

چهارمین تولید کننده سنگ ساختمانی جایگاه بیستم را در صادرات دارد

تنوع معادن سنگ ساختمانی در ایران

 

 

 

کلیدواژه ها: رکود در استخراج از معادن