معادن سنگ ساختمانی در ایران

نوشته شده در : 1396/1/11 0:13 (663 نمایش)

 معدن یکی از مهمترین سرمایه ها برای یک کشور محسوب می شود و در ایران علاوه بر وفور این نعمت الهی شاهد تنوع بسیار بالای معادن از جمله تنوع در معادن سنگ تزئینی می باشیم ولی متاسفانه  به دلیل عدم توجه به بخش معدن، این منبع عظیم ثروت ملی تنها یک درصد از میزان تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده و اولین قدم برای ارتقاء جایگاه بخش معدن، سرمایه گذاری در این بخش می باشد که با ورود سرمایه گذاران خارجی محقق می گردد و وجود شرایط امن سیاسی ، اقتصادی و قانونی لازمه محقق شدن این خواسته می باشد.

معادن سنگ های تزئینی یک چهارم از معادن شناسایی شده کشور را تشکیل می دهند و این مسئله زمانی بیشتر حائذ اهمیت می شود که پی به تنوع فوق العاده موجود در نوع سنگ های استخراجی از این معادن می بریم. در دیگر کشور‌های رقیب  مانند برزیل و هند تنها یک نوع سنگ معدن ( گرانیت ) و در ایتالیا تنها معدن سنگ مرمریت یافت می شود. به علت تنوع فراوان در نوع و رنگ سنگ های استخراج شده، ایران مشهور به بهشت معادن سنگ تزئینی می باشد. تنوع در معادن سنگ تزئینی از آن سو دارای اهمیت است که توجه و سلیقه افراد و جامعه در زمانهای مختلف تغییر می کند و هر از گاهی علایق به سمت سنگ خاصی گرایش پیدا می کند. بدیهی است با در اختیار داشتن معادن مختلف، پاسخگویی به بازار تسریع خواهد شد و ناچار به تحمیل نوع خاصی از سنگ به مشتری به علت عدم وجود تنوع در محصول معادن موجود نیستیم.

تصویر زیر به خوبی نحوه توزیع معادن مختلف را در سطح کشور نمایش می دهد.

 

وضعیت معادن ایران

 

ذخایر سنگ‌های تزئینی جهان به حدود ۱۵میلیارد تن می‌رسد که شامل گرانیت‌ها، مرمریت‌ها، تراورتن‌ها و مرمر هاست که در این میان، تنوع رنگ و کیفیت سنگ‌های تولید ایران در جایگاه نخست جهان قرار دارد و از لحاظ حجم ذخایر سنگ های تزئینی نیز، ایران رتبه چهارم را در جهان اکتساب کرده است و در شرایطی که میزان حجم گردش مالی سالیانه صنعت سنگ جهان بالغ بر 80 میلیارد دلار است با وجود نعمت های وافر الهی موجود در کشورمان کسب سهم تنها 200 میلیون دلار بسیار ناچیز است و می بایست به بررسی عوامل عقب افتادگی در این زمینه بپردازیم

با بررسی های انجام شده معادن سنگ تزئینی پس از زغال‌سنگ بیشترین تعداد شاغلان را به خود اختصاص داده است و در صورت فعال شدن معادن سنگ تزئینی علاوه بر ارز آوری کمک شایانی به اشتغال زایی در جامعه می شود.

از لحاظ تنوع معادن شناخته شده، سنگهای مرمریت 54، گرانیت20، چینی 15، تراورتن10 و مرمر 1درصد از کل معادن سنگ های تزئینی کل کشور را به خود اختصاص داده اند.

 

وضعیت معادن ایران

 

اصفهان رتبه نخست صنعت سنگ کشور

50درصد از معادن استان اصفهان به معادن سنگ تزئینی اختصاص دارد و با داشتن تعداد 148 معدن سنگ تزئینی متمرکز ترین استان از لحاظ تعداد معادن سنگ تزئینی در ایران می باشد، این استان با تولید سالانه ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تن سنگ تزئینی ساختمان، در رتبه نخست کشوری از لحاظ حجم تولید سنگ می باشد. وجود ۲هزار واحد سنگبری در استان اصفهان سبب شده این استان به‌عنوان مرکز سنگ و فرآوری سنگ‌های تزئینی کشور شناخته شود. این واحدهای سنگبری، بیش از ۵۰ درصد سنگ‌های تزئینی ساختمانی مورد نیاز کشور را تولید می‌کنند.

 

وضعیت معادن ایران

 

استان اصفهان با دارا بودن 89 معدن سنگ تراورتن بالاترین تعداد معدن از این نوع سنگ را در بین استانهای کشور دارا می باشد.

قرار گرفتن استان اصفهان در ناحیه مرکزی کشور و دسترسی مناسب و آسان به سایر استان‌ها، حاشیه امنیت بالا و وجود نیروی ماهر و مدیران با سابقه درخشان را می توان از جمله مزیت ها جهت سرمایه‌گذاری در صنعت سنگ این استان نام برد.


آذربایجان‌غربی
آذربایجان‌غربی با تولید سالانه بیش از ۴۰۰ هزار تن انواع سنگ تزئینی از لحاظ تنوع در انواع سنگ های تولیدی دارای اهمیت بالایی می باشد. معادن سنگ‌های تزئینی این استان، دارای تراکم و تنوع بالایی در کشور می باشد، از سنگ‌های تزئینی این استان می‌توان سنگ مرمر، مرمریت، گرانیت و... را نام برد که جزو سنگ‌های معروف و محدودی در کشور هستند که بیشتر در استان آذربایجان‌غربی یافت می‌شوند. در آذربایجان‌غربی ۴۳۷ فقره معدن دارای پروانه بهره‌برداری وجود دارد، و تعداد۱۸۱ پروانه از این تعداد مربوط به معادن سنگ‌ تزئینی می باشد.
سالانه بیش از ۴۰۰ هزار تن انواع سنگ‌های تزئینی در آذربایجان‌غربی تولید و روانه بازارهای مصرف می‌شود. گرانیت، نرم‌بر، سینیت، بازالت، مرمر، تراورتن، مرمریت و چینی مهم‌ترین سنگ‌های تزئینی استخراج‌شده از معادن این استان هستند و به دلیل موقعیت مناسب این استان و فاصله نزدیک آن به کشورهای عراق ، ترکیه، آذربایجان و ارمنستان، سالانه بیش از ۴۰درصد محصولات معادن این استان چه به صورت خام و چه به صورت فرآوری شده به خارج از کشور صادر می‌شود .آمار شاغلین در معادن و صنایع فرآوری سنگ در این استان بیش از ۸ هزار نفر می باشد. استان آذربایجان غربی پس از استان خراسان رضوی با داشتن 64 معدن سنگ گرانیت دومین استان از لحاظ ازدحام معادن از نوع گرانیت می باشد.


وضعیت معادن ایران

 

آذربایجان شرقی

مهم ترین و معروف ترین شهر این استان در صنعت سنگ ساختمانی آذر شهر است.معادن سنگ تزئینی آذرشهر و تراورتن‌های سرخ‌رنگ آن از شهرت جهانی برخوردار است و در جهان بی همتا است. تعداد 52 عدد معدن سنگ در این شهر به ثبت رسیده است.معادن آذر شهر را می توان به 9 نوع سنگ تقسیم بندی نمود که بیشتر آنها سنگ‌های گردویی، لیمویی و قرمز می باشند. سنگ تراورتن سرخ‌رنگ آذرشهر دارای شهرت جهانی بوده و از نادرترین سنگ‌های تزئینی ساختمانی می باشد. شهرستان آذرشهر با دارا بودن ۴۰ معدن فعال، یکی از مراکز مهم تولید سنگ در کشور است و تنها کانی‌سازی سنگ قرمز تراورتن در جهان در معدن سردارآباد این شهرستان فعال است. بخشی از سنگ‌های استخراج‌شده معادن آذرشهر به‌صورت خام صادر و بقیه آن نیز در کارخانه‌های سنگ‌بری شهرستان و استان آذربایجان‌شرقی فرآوری می‌شود. تعداد ۱۰ هزار نفر در معادن و کارخانه های سنگ بری این شهرستان مشغول به کار می باشند. این شهرستان در فاصله ۵۰ کیلومتری جنوب تبریز قرار دارد.


لرستان
بیشتر معادن استان لرستان معادن سنگ‌های تزئینی می باشند، استان لرستان با داشتن حدود یک چهارم ذخایر سنگ‌های تزئینی کشور در ردیف استان‌های حائز رتبه نخست در این زمینه قرار دارد. و مجموع تعداد معادن سنگ های مرمریت و چینی آن 68 عدد و بیشترین تعداد معدن در بین استان های کشور می باشد. این استان با معادن غنی سنگ خود و استخراج بیش از یک میلیون تنی سالانه ، ۲۸ درصد از ذخایر صنعت سنگ ایران و ۳ درصد از ذخایر سنگ دنیا را در اختیار دارد.

 

وضعیت معادن ایران


تعداد فراوان معادن سنگ تزئینی و کارخانه های سنگ بری در این استان باعث اشتغال افراد زیادی به این صنعت شده است و برخی آمارها از اشتغال نزدیک به ۱۷هزار نفر در این بخش حکایت دارند. در حدود ۲۵درصد نیاز سنگ‌های ساختمانی کشور در این استان تولید می‌شود. کارخانه های سنگ بری این استان نیز دارای قدمتی طولانی می باشند و به دلیل موقعیت مناسب شهر الیگودرز تمر کز این سنگبری ها در این شهرستان می باشد. و به همین دلیل در این استان، الیگودرز به شهر سنگ شهرت یافته است.

به زودی با راه اندازی شهرک صنعتی سنگ در کنار معادن سنگ گهر بخش چگینی خرم‌آباد شاهد رونق بیشتر این صنعت در استان لرستان خواهیم بود که در این شهرک علاوه بر فرآوری سنگ، طرح های استفاده از ضایعات سنگ  در معادن نیز به اجرا در خواهد آمد.

 

فارس

یکی دیگر از استانهای فعال در زمینه استخراج سنگ تزئینی و فرآوری آن استان فارس می باشد. تعداد 350 واحد سنگ‌بری در استان فارس مشغول فعالیت هستند که این تعداد در حدود ۸۰ درصد از سنگ های استخراجی استان فارس را فرآوری می کنند. سنگ های چینی و مرمریت میزان 15 درصد از کل حجم سنگ‌های استخراج‌شده در استان فارس را به خود اختصاص می‌دهند. ۳۹۸سنگبری فعال در این استان وجود دارد که شامل ۱۰درصد سنگبری‌های کل کشور می‌باشند ولی به دلیل دقت و کیفیت بالای محصولات سنگبری های این استان، سهم ارزش صادرات سنگ این استان ۲۸درصد از میزان صادرات سنگ تزئینی کل کشور می باشد. استان فارس با وجود ۱۲۵ معدن فعال در این حوزه ۸/۲میلیون تن استخراج اسمی دارد.


یزد
 

بیش از یک سوم معادن استان یزد در زمینه استخراج سنگ‌های تزئینی و ساختمانی فعالیت می‌کنند و از این معادن سالانه در حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن سنگ استخراج می شود. معادن سنگ تزئینی این استان دارای تنوع کامل می باشد و بیشترین نوع معادن، مربوط به گرانیت، مرمریت و چینی است. به نحوی که 28 نوع سنگ گرانیت در معادن استان یزد یافت می شود و ۲۵ تا ۳۵ درصد از ظرفیت تولید سنگ‌های تزئینی و ساختمانی استان یزد پس از فرآوری، صادر می‌شوند.مهمترین کشورهای هدف برای صادرات سنگ استان یزد کشورهای عراق، امارات و جمهوری آذربایجان می باشند.

تعداد واحدهای تولید سنگ‌بری استان یزد ۱۶۵ واحد است که تعداد ۲ هزار نفر در این واحدها به کار مشغول می باشند.

 

مرکزی

استان مرکزی با داشتن شصت و چهار معدن سنگ تراورتن پس از اصفهان دارای بیشترین تعداد معدن سنگ ساختمانی فعال از این نوع را دارا می باشد، در حال حاضر حجم بالایی از نیاز سنگ تراورتن کشور توسط این استان تامین می شود. شهر محلات به عنوان قطب سنگ تراورتن در جهان دارای شهرت می باشد که از نظر نوع و نیز تنوع سنگ های استخراجی بی نظیر می باشد.


 

 

معادن سنگ ساختمانی در ایران

 

مطالعه موارد زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

سنگ خوب چه سنگی است؟

7عامل موثر برای توسعه صنعت سنگ در کشور

موانع ورود سرمایه گذاران خارجی به معدن داری

4مانع در مسیر توسعه صنعت سنگ

"مدیریت" حلقه گمشده در صنعت سنگ ساختمانی

ایران بازنده بزرگ در بازار جهانی سنگ!!

چهارمین تولید کننده سنگ ساختمانی جایگاه بیستم را در صادرات دارد

علت رکود در صنعت معدن داری

 

 

 

 

 

کلیدواژه ها: معادن سنگ ساختمان در ايران